تبلیغات
رایان پردازش - فرهنگ لغات معماری سنتی ایرانی
رایان پردازش

مدیر وبلاگ :

فرهنگ لغات معماری سنتی ایرانی

چهارشنبه 23 شهریور 1390  ساعت: 09:12 ق.ظ

نوع مطلب :اطلاعات عمومی ،

همیشه وقتی مطلبی در مورد معماری ایرانی می خواندم یا در زمان گردش در بناهای تاریخی داخل ایران اصطلاحاتی رو می شنیدم که معنی و مفهوم آنها برام خیلی واضح نبود.در اینجا پر کاربردترین  واژگان معماری ایران آمده است که خیلی به درد خود من خورد ، امیدوارم که برای شما هم مفید باشه.  

.
اتاق گوشوار: اتاقی كه در طبقه بالا، كنار تالار قرار می‌گیرد و به آن ارتباط دارد.
ارسی: پنجره بزرگ چوبی كه یك جبهه اتاق را به‌طوركامل می‌پوشاند و دارای بازشوهای كشویی بالارونده و شیشه‌های رنگین است.


شکل 1- نمونه ای از اُرسی- حسینیه امینی ها - قزوین


اندرونی: بخشی از خانه كه مخصوص زن، فرزندان، خدمتگزاران و سایر اهل خانه بوده است.
ایوان: فضای نیم‌باز مسقفی كه از سه طرف محدود و از یك طرف باز است.
ایوانچه: ایوان كوچك و كم عمق
ایوان ستون‌دار: فضای نیم‌باز ستون‌داری كه معمولا مقابل فضاهای بسته قرار می‌گیرد.
بادگیر: عنصر مرتفعی كه روی بام قرار می‌گیرد و جریان هوا را به درون ساختمان هدایت می‌كند.
بیرونی: بخشی از خانه كه مخصوص میهمانان است.
پنج‌دری: اتاق بزرگی كه پنج پنجره بزرگ در كنار یكدیگر و به سمت حیاط دارد.
تالار: اتاق بزرگ و تشریفاتی خانه كه معمولا محل پذیرایی از میهمانان است.
تالار سرداب: فضای تالارمانندی كه در زیرزمین خانه قرار می‌گیرد.
جلوخان: فضای باز پیش از سردر ورودی
چهارصفه: فضای صلیبی‌شكلی كه از یك فضای گنبددار در مركز و چهاربخش با پوشش طاق و تویزه در چهارطرف آن تشكیل شده است.
حوضخانه: فضای سرپوشیده مرتفعی كه حوضی در میانه دارد و معمولا با فضاهای دیگر مرتبط است.
خورشیدی: بخش نیم‌دایره‌ای بالای درها با تقسیمات داخلی
دودری: اتاقی كه دو پنجره بزرگ در كنار یكدیگر به سمت حیاط دارد.
رواق: فضای نیم‌باز ستون‌داری است كه از تكرار چهار طاقی‌های مشابه در یك راستا پدید می‌آید و در طول ضلع یك یا چند جبهه حیاط قرار می‌گیرد.



شکل 2- رواق دارالحجه- حرم امام رضا(ع)- مشهد
سرداب: زیرزمین
سفره‌خانه: اتاق وسیع یا تالاری كه محل صرف غذاست، اتاق غذاخوری و پذیرایی از میهمانان
سه دری: اتاقی كه سه پنجره بزرگ در كنار یكدیگر و به سمت حیاط دارد.
سیم گل: گلی است مركب كه نمای ساختمان را با آن می‌پوشانند.
شاه‌نشین: فضایی در صدر تالار و رو به سوی پنجره كه مخصوص نشستن بزرگان است.
شربت خانه: فضای انبار و مخزن نوشیدنی‌ها
صفه: سكوی بدون سقفی كه سطح آن بالاتر از سطح حیاط است و معمولا در جلوی فضاهای بسته قرار می‌گیرد.
طاق و تویزه: نوعی روش سقف‌سازی
طره: سقفی كه برای محافظت نمای ساختمان از باران بر لبه بام می‌سازند و از یك سو به ساختمان اتصال دارد.
قطاربندی: مقرنسی كه در یك خط مستقیم كار شده باشد مانند مقرنس بین طاق و دیوار‌های یك اتاق
كاربندی: به‌طوركلی به مجموعه سقف‌سازی‌های داخلی تزیینی می‌گویند (اعم از رسمی، یزدی، كاسه‌سازی و مقرنس).
كفش‌كن: فضای واسطه‌ای كه ورود به فضاهای بسته از آن میسر می‌شود.
مطبخ: آشپزخانه
معقلی: نوعی تزیین كه از تركیب آجر و كاشی به وجود می‌آید.
مقرنس: نوعی سقف‌سازی كه مركب از طاسه‌های (عناصر سه بعدی فضای) هم‌اندازه و هماهنگ است.



شکل3- نمونه ای از مقرنس - بازار تبریز

مهتابی: فضای بدون سقفی است كه بالاتر از سطح حیاط قرار می‌گیرد. دیوار‌های این فضا نماسازی می‌شود و به این ترتیب به ایوانی شباهت پیدا می‌كند كه سقف آن را برداشته‌اند، این فضا معمولا از سه طرف بسته و از جهت چهارم به فضای باز مشرف است.
هشتی: فضای اصلی ورودی كه معمولا بعد از سردر قرار می‌گیرد.
هفت دری: اتاق بزرگی كه هفت پنجره بزرگ در كنار یكدیگر دارد.
یزدی بندی: نوعی سقف‌سازی داخلی تزیینی


نوشته شده توسط:

ویرایش:چهارشنبه 23 شهریور 139010:43 ق.ظ

آرشیو موضوعی

آرشیو

آخرین پستها

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو